Nieuwe Abortusmethode
Per april 2001 is het Mildred Huis begonnen met de abortuspilbehandeling.
Abortus met de abortuspil is een medicamenteuze behandeling. Er wordt tweemaal een aantal pillen gebruikt, waardoor de bevruchte eicel wordt afgestoten zoals bij een vroege miskraam. Na het eerste bezoek heeft de behandeling nog een tweede fase en een controlebezoek.
Elders in Europa wordt de abortuspil al jarenlang gebruikt. Daaruit is bekend wat de contraindicaties en eventuele bijwerkingen zijn. Het mislukkingspercentage is ongeveer 2%, wat iets hoger is dan bij de zuigcurettage.
Vaak genoemde voordelen van de abortuspil zijn: de vrouw ervaart het als natuurlijker; de vrouw vindt dat ze het meer in eigen hand heeft; een ingreep in de ongemakkelijke "gynaecologische houding" wordt vermeden.
Een behandeling met de abortuspil is in Nederland een abortus volgens de Wet Afbreking Zwangerschap WAZ, net als de zuigcurettage. De in de wet voorgeschreven bedenktijd van 5 dagen hoeft echter pas na 16 dagen over tijd in acht te worden genomen. Binnen 16 dagen over tijd is geen wachttijd nodig. De behandeling is evenals de zuigcurettage gratis voor in Nederland verblijvende vrouwen die voor een AWBZ-behandeling in aanmerking komen.
Behandeling met de abortuspil is mogelijk als de vrouw maximaal 3 weken over tijd is (49 dagen amenorroe, d.w.z. maximaal 49 dagen na de eerste dag van de laatste menstruatie).
Cliënte dient een verklaring te ondertekenen waarin zij o.m. verklaart uitleg te hebben gekregen over de behandeling en dat zij er van op de hoogte is dat indien de behandeling is gestart (de eerste pil is ingenomen) deze dan ook dient te worden afgemaakt. Dit is noodzakelijk omdat bij het toch uitdragen van de zwangerschap de kans bestaat dat de vrucht beschadigd is. Daarom komt de vrouw ook voor nacontrole naar de kliniek. Blijkt dan dat de behandeling niet geslaagd is, dan kan alsnog een zuigcurettage plaatsvinden.
Contra-indicaties
Behandeling is niet mogelijk bij de volgende contra-indicaties:
- leeftijd boven 35 jaar in combinatie met roken (meer dan 20 sigaretten per dag) plus nog een risicofactor
- onvoldoende werking van de (bij-)nieren of lever en/of longen
- gebruik van corticosteroïden
- ernstige astma
- bloedarmoede (Sikkelcelanemie)
- bloedstollingsstoornissen
- cardiovasculaire aandoeningen
- vermoeden van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
- overgevoeligheid voor of gebruik van bepaalde medicijnen
- contra-indicaties voor prostaglandine
- indien er al 49 dagen amenorroe verstreken zijn
- dient eerst de zwangerschap en de duur daarvan te zijn vastgesteld
- bij zwangerschap ondanks gebruik van het spiraaltje wordt dit eerst verwijderd, voordat met de abortuspilbehandeling wordt begonnen
Aanmelding
Indien de vrouw een abortuspilbehandeling wil dient zij eerst een telefonische afspraak te maken. Eventueel de verwijzing van de huisarts meenemen.
1ste Bezoek
Vaststelling d.m.v. echoscopie van de duur van de zwangerschap, medische anamnese. Intakegesprek waarin de besluitvorming over afbreking van de zwangerschap wordt besproken. Uitleg over de abortuspil en eventueel andere methoden van zwangerschapsafbreking.
Cliënte krijgt vervolgens 1 pil (Mifegyne 200mg), die met water wordt ingenomen. Deze pil bevat een antiprogestageen. Dit blokkeert de werking van het progesteron, een stof die het lichaam zelf aanmaakt om de ontwikkeling en innesteling van de bevruchte eicel te bevorderen.
Na inname van de pillen gaat cliënte naar huis. Zij kan al de eerste of tweede dag thuis last krijgen van bloedingen. Heel zelden wordt daarbij dan al het zwangerschapsproduct afgestoten. Cliënte krijgt het telefoonnummer van de arts/kliniek mee.
2de Fase
Binnen 2 dagen na het eerste bezoek (dag 3). Cliënte krijgt dan 2 tabletten prostaglandine (2x Cytotec 200mcg) die men onder de tong kan laten smelten of in de vagina inbrengen. Deze bevorderen het afstoten van de vrucht door het samentrekken van de baarmoeder. In een aantal gevallen gaat dit gepaard met misselijkheid en soms met hevige krampen. Hiervoor kunnen pijnstillers worden gegeven. Deze fase kan men thuis doorlopen, als er een volwassene aanwezig is.
Ook kan de cliënte voor deze fase naar de kliniek komen. Men blijft dan ongeveer 4 uur in de kliniek. Binnen 3 uur vindt dan in ca 65 % van de gevallen afstoting van het zwangerschapsproduct plaats.
Vindt de bloeding met afstoting van de bevruchte eicel niet binnen ca 3 uur plaats tijdens het verblijf in de kliniek, dan krijgt de cliënte een tweede dosis prostaglandine en gaat na ongeveer nog een uur naar huis. Binnen 12 uur vindt dan meestal tijdens een bloeding de uitstoting plaats. Gemiddeld duurt die bloeding 7 tot 10 dagen.
Na het gebruik van de abortuspil kan cliënte meteen weer zwanger worden, maar dit is ongewenst tijdens de eerste cyclus na de behandeling. Daarom wordt aangeraden meteen na de behandeling een anticonceptiemiddel te gebruiken. Wordt gekozen voor de anticonceptiepil, dan kan hiermee het best na 1 dag (dag 4) worden gestart.
3de Bezoek
Binnen 3 weken na de 2de fase.
In de kliniek wordt gecontroleerd of het zwangerschapsproduct geheel is verdwenen. Is dat niet het geval dan krijgt men opnieuw cytotec of er wordt alsnog een zuigcurettage uitgevoerd.
Na de behandeling
Indien cliënte na het derde bezoek nog last heeft van bloedingen of als de volgende menstruatie uitblijft, dan dient een arts te worden bezocht. Altijd wanneer er iets bijzonders is of als de cliënte ongerust is kan de kliniek worden gebeld.
De aanvaardbaarheid van verschillende methoden blijkt per land te verschillen. Anders dan in sommige andere landen is in Nederland abortus (via de zuigmethode) voor vrouwen goed toegankelijk. Ook staat men in Nederland in het algemeen tolerant tegenover abortus, als noodmaatregel wanneer de anticonceptie heeft gefaald.
Zowel de zuigcurettage als de medicinale behandeling hebben voor- en nadelen. Mogelijk dat in Nederland de afweging daarvan tot een andere keuze zal leiden dan elders.